Joint Annual Health Review

Lịch sử phát triển

 

 Được thành lập từ ngày 13/4/1961 theo Quyết định số 323/BYT/QĐ của Bộ trưởng Bộ Y tế, Vụ Kế hoạch-Tài vụ (nay là Vụ Kế hoạch-Tài chính) trải qua chặng đường lịch sử 50 năm hoạt động với nhiều khó khăn, thách thức, nhưng những thành tích của Vụ đã để lại một dấu ấn cho sự phát triển ngành. Cơ cấu tổ chức Vụ đã thay đổi theo từng giai đoạn, phù hợp với tiến trình phát triển đất nước và phát triển ngành theo định hướng công bằng, hiệu quả và phát triển.

 Trong giai đoạn 1950-1960, từ Phòng kế hoạch và Phòng tài chính trực thuộc Văn phòng Bộ, được phát triển thành Phòng trực thuộc Bộ. Nhiệm vụ trọng tâm của Ngành Y tế trong giai đoạn này là xây dựng và phát triển y tế nông thôn với phong trào 3 sạch, 4 diệt và với 5 phương châm y học cách mạng của Đảng.

 Với nhiệm vụ xây dựng kế hoạch hành động triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng, Chính phủ đối với lĩnh vực y tế, Phòng Kế hoạch và Phòng Tài chính Bộ Y tế đã trở thành cơ quan tham mưu đắc lực, cơ quan chăm lo hậu cần quan trọng đồng thời điều phối hoạt động, xây dựng các cân đối lớn cho ngành để Bộ trưởng chỉ đạo các hoạt động y tế đạt hiệu quả cao.

 Từ 1961-1970, trong khi cả nước đang quyết tâm xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đấu tranh giải phóng miền nam thống nhất đất nước, Vụ Kế hoạch-Tài vụ được thành lập với nhiệm vụ không những xây dựng và quản lý các hoạt động sự nghiệp của ngành mà còn kết hợp chặt chẽ các hoạt động sản xuất, kinh doanh và xây dựng chiến lược, kế hoạch lâu dài chi viện cho cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

 Trong giai đoạn này, Thời gian đầu. Vụ vừa xây dựng kế hoạch hàng năm trước hết là kế hoạch năm 1961, đồng thời xây dựng kế hoạch dài hạn 3 năm đầu tiên và tiếp tục cho nhiều năm sau. Kế hoạch đã tổng hợp được tình hình phát triển cơ sở y tế, tình hình hoạt động các mặt, kể cả kế hoạch xây dựng cơ sở vật chất ban đầu, dù chỉ là bằng tranh, tre, nứa, lá ở các huyện. Cuối mỗi năm đều có tổ chức tổng kết kế hoạch họp toàn miền Bắc, phổ biến kế hoạch năm sau và chỉ đạo về phương pháp, biện pháp tổ chức và thực hiện kế hoạch năm tới, đồng thời cũng đã tập hợp được số liệu thống kê qua các biểu mẫu chỉ tiêu đơn giản. Công tác kế hoạch-tài chính đã chuyển sang một giai đoạn đầu của sự phát triển với tầm nhìn dài hạn, tạo bước đột phá trong chiến lược phát triển ngành, với sự chuyển biến mạnh trong công tác đào tạo cán bộ y tế để bổ sung lực lượng quân y cho tiền tuyến, vừa bảo vệ sức khoẻ, môi trường sống yên bình về thể chất cho đồng bào miền bắc, và cuối giai đoạn này (cuối 1968 đầu 1969) Vụ Kế hoạch-Tài Vụ đã được củng cố, thành lập thêm một số  Phòng thuộc Vụ để đáp ứng nhu cầu phát triển ngành với nhiệm vụ vừa bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ nhân dân, vừa tiếp tục bổ sung lực lượng y tế cho Quốc phòng, vừa tranh thủ nguồn viện trợ của các tổ chức quốc tế, các nước anh em, vừa đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng y tế, bảo đảm sự cân đối lớn về tài chính, cơ cấu cho phát triển ngành.

 Năm 1971, Vụ Kế hoạch - Tài vụ đã được tách thành 2 vụ: Vụ Kế hoạch và Vụ Tài vụ. Từ 1978, công tác kế hoạch được xây dựng tập trung triển khai 10 nội dung chăm sóc sức khoẻ ban đầu theo tuyên ngôn Alma-Ata và sáng kiến của ngành y tế Việt Nam, vừa phát triển y tế kỹ thuật cao, vừa củng cố mạng lưới y tế cơ sở, tăng cường chăm sóc sức khoẻ ban đầu phục vụ nhiệm vụ chiến lược xây dựng Hậu phương vững chắc ở miền bắc và giải phóng miền nam. Đây cũng là giai đoạn đầu mà Ngành Y tế tiếp nhận nhiều dự án viện trợ Quốc tế và Vụ Kế hoạch được bổ sung nhiệm vụ đầu mối quản lý viện trợ.

 Đến năm 1988, hai Vụ lại được sáp nhập thành Vụ Kế hoạch-Tài Vụ và đến năm 1990 lại tách thành 2 Vụ (Vụ kế hoạch và Vụ Tài chính-Kế toán). Đến cuối 1991 Vụ Kế hoạch tiếp tục tách bộ phận thống kê để thành lập Trung tâm Thống kê-Tin học, bước đầu ứng dụng tin học-thống kê vào công tác quản lý.

 Năm 1993, ba tổ chức này lại được sáp nhập thành Vụ Kế hoạch-tài chính  kế toán. Đây cũng là thời kỳ đầu tiên, Bộ Y tế giao cho Vụ xây dựng kế hoạch và giám sát việc triển khai thực hiện Chương trình y tế quốc gia, tập trung củng cố, phát triển hoạt động y tế dự phòng, ngăn chặn sự bùng phát cao độ của một số bệnh dịch nguy hiểm; củng cố mạng lưới y tế cơ sở, khôi phục mạng lưới y tế xã (gần như đã ngừng hoạt động cùng với sự tan dã của các hợp tác xã nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp), bằng các đề án được triển khai như xoá xã trắng về y tế, nâng cấp trang thiết bị y tế và chỉ trong thời gian ngắn, mạng lưới y tế cơ sở đã hoạt động trở lại với hiệu quả cao và trở thành mẫu hình cho một số nước học tập.

 Năm 1997, Vụ Kế hoạch-Tài chính kế toán lại tách thành Vụ Kế hoạch và Vụ Tài chính-kế toán, nhiệm vụ của Vụ Kế hoạch tham mưu cho lãnh đạo Bộ xây dựng dự thảo một số chính sách của Đảng, Chính phủ về y tế, tạo hành lang pháp lý và là kim chỉ nam cho ngành y tế tiếp tục phát triển. Trực tiếp quản lý, theo dõi và giám sát các đơn vị, địa phương triển khai các chính sách quốc gia về y tế, thực hiện hoạt động của ngành. Vụ Tài chính-Kế toán tiếp tục trở thành cơ quan quản lý tài chính có hiệu quả cho ngành, đề xuất các cân đối lớn để bảo đảm nguồn ngân sách thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ nhân dân.

 Năm 2003, hai Vụ lại được sáp nhập thành Vụ Kế hoạch-Tài chính với chức năng là vụ tổng hợp tham mưu cho Bộ trưởng Bộ Y tế về chiến lược và chính sách y tế; giúp Bộ trưởng Bộ Y tế thực hiện chức năng quản lý nhà nước về công tác quy hoạch, kế hoạch, đầu tư phát triển ngành, tài chính, kế toán, viện trợ, quân sự, kết hợp quân dân y và thống kê y tế toàn ngành Y tế.

 Ngày 1/4/2008, Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành quyết định số 44/2008/QĐ-BYT quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức Vụ Kế hoạch-Tài chính, theo đó Vụ Kế hoạch-Tài chính được quy định là vụ tổng hợp thuộc Bộ Y tế, giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý về các lĩnh vực chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, đầu tư phát triển, chính sách y tế, tài chính, kế toán, phí, giá dịch vụ y tế, công sản, viện trợ, y tế quốc phòng và thống kê y tế. 6 Phòng chức năng của Vụ cũng được thành lập bao gồm: phòng Tổng hợp &Chính sách, phòng Quản lý viện trợ, phòng Tài chính sự nghiệp, phòng Đầu tư, phòng Thống kê, phòng Y tế quốc phòng.